Prowadzenie restauracji czy firmy cateringowej wiąże się z wieloma obowiązkami administracyjnymi. Jednym z nich jest konieczność rozliczenia opakowań jednorazowych, w które pakowana jest żywność na wynos. Temat ten stał się szczególnie aktualny po wejściu w życie przepisów wynikających z dyrektywy SUP. Warto przyjrzeć się, jakie obowiązki spoczywają na przedsiębiorcach z branży gastronomicznej i dlaczego samodzielne rozliczenie bywa trudniejsze, niż mogłoby się wydawać.
Opłata produktowa w gastronomii – kogo dotyczy i dlaczego?
Branża gastronomiczna to jeden z sektorów, w którym opakowania jednorazowe są wykorzystywane na masową skalę. Pudełka na posiłki, kubki na napoje, torby papierowe czy foliowe – wszystkie te elementy podlegają określonym regulacjom prawnym dotyczącym gospodarki opakowaniami.
Jakie opakowania podlegają rozliczeniu?
Zgodnie z ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, przedsiębiorca, który pakuje produkty (w tym żywność) w opakowania i wprowadza je na rynek, staje się podmiotem zobowiązanym do rozliczenia tych opakowań. W przypadku restauracji i cateringu dotyczy to między innymi pojemników na żywność, opakowań na napoje, toreb oraz wszelkich materiałów opakowaniowych wykorzystywanych przy sprzedaży na wynos lub dostawach.
Co istotne, opłata produktowa za opakowania obejmuje różne materiały – od tworzyw sztucznych, przez papier i tekturę, po aluminium czy szkło. Każdy z tych surowców ma przypisaną inną stawkę, a wysokość należnej opłaty zależy od masy wprowadzonych opakowań oraz osiągniętego poziomu recyklingu.
Opłata konsumencka SUP – dodatkowy obowiązek
Od 2024 roku przedsiębiorcy prowadzący jednostki gastronomiczne muszą również rozliczać tzw. opłatę konsumencką wynikającą z dyrektywy SUP. Dotyczy ona jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych – kubków na napoje (0,20 zł) oraz pojemników na żywność typu fast food (0,25 zł). Opłatę tę pobiera się od klienta, natomiast obowiązek jej ewidencjonowania i odprowadzania spoczywa na przedsiębiorcy.
Niezależnie od opłaty konsumenckiej, producenci i importerzy opakowań z tworzyw sztucznych podlegają również tzw. opłacie producenckiej w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta. System ten tworzy wielowarstwową strukturę obowiązków, której prawidłowe rozliczenie wymaga znajomości aktualnych przepisów.
Rozliczenie opakowań – co warto wiedzieć?
Właściciele restauracji i firm cateringowych często zakładają, że skoro kupują opakowania od dostawcy, to nie muszą się martwić o ich rozliczenie. To jednak błędne przekonanie. Z perspektywy przepisów, to przedsiębiorca pakujący żywność i wydający ją klientowi wprowadza produkt w opakowaniu na rynek – i to on ponosi odpowiedzialność za realizację obowiązków środowiskowych.
Terminy i wymogi formalne
Kluczowym terminem dla przedsiębiorców jest 15 marca każdego roku – do tego dnia należy złożyć sprawozdanie w systemie BDO za rok poprzedni oraz uiścić ewentualną opłatę produktową. Podstawą prawidłowego rozliczenia jest prowadzenie ewidencji opakowań przez cały rok. Bez rzetelnych danych o masie i rodzajach wykorzystanych opakowań, sporządzenie poprawnego sprawozdania staje się praktycznie niemożliwe.
Warto również pamiętać o możliwości skorzystania ze zwolnienia w ramach pomocy de minimis – przysługuje ono przedsiębiorcom, którzy wprowadzili na rynek mniej niż 1 tonę opakowań rocznie. Wymaga to jednak złożenia odpowiedniego wniosku wraz ze sprawozdaniem.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy specjalistów?
Rozliczenie opakowań w branży gastronomicznej to proces, który wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale również umiejętności ich interpretacji w kontekście konkretnej działalności. Ustalenie, które opakowania podlegają opłacie produktowej, a które opłacie SUP, prawidłowe zakwalifikowanie materiałów opakowaniowych czy obliczenie należnych kwot – to zadania, przy których łatwo o pomyłkę.
Konsekwencje błędów mogą być dotkliwe. Za niezłożenie sprawozdania w BDO lub nieprowadzenie ewidencji opakowań grożą sankcje administracyjne, w tym kary pieniężne. Dlatego coraz więcej przedsiębiorców z branży gastronomicznej decyduje się na współpracę z firmami specjalizującymi się w obsłudze obowiązków środowiskowych.
Biuro Realizacji Ochrony Środowiska SOZOS od ponad 17 lat wspiera przedsiębiorców w zakresie gospodarki opakowaniami i rozliczeń środowiskowych. Więcej informacji o ofercie można znaleźć na stronie https://sozos.pl/. Współpraca z ekspertami pozwala nie tylko uniknąć błędów formalnych, ale również zoptymalizować koszty związane z obowiązkami opakowaniowymi.
