Tak, pieczarka to grzyb. Ta, którą najczęściej widzimy w sklepach, to pieczarka dwuzarodnikowa (Agaricus bisporus). Należy do królestwa grzybów i rodziny pieczarkowatych. Choć w kuchni używamy jej podobnie jak warzyw, z biologicznego punktu widzenia pieczarka nie jest ani warzywem, ani rośliną.
Pieczarki trafiają na pizzę, do sosów, zup, jajecznicy i zapiekanek. W sklepie zwykle leżą obok pomidorów, papryki czy sałaty, dlatego można się zastanawiać, do jakiej grupy właściwie należą.
Odpowiedź jest prosta. Pieczarka to prawdziwy grzyb, a jej budowa i sposób rozwoju mocno różnią się od roślin.
Czy pieczarka to grzyb czy warzywo?
Pieczarka jest grzybem, a nie warzywem. Najczęściej uprawiany gatunek to pieczarka dwuzarodnikowa (Agaricus bisporus), należąca do rodziny pieczarkowatych.
Dlaczego więc w sklepie znajdziemy ją w dziale warzywnym? To po prostu wygodne rozwiązanie. Pieczarki wykorzystujemy w kuchni podobnie jak wiele warzyw, ale sposób sprzedaży nie zmienia ich biologicznej klasyfikacji.
Grzyby tworzą własną, odrębną grupę organizmów. Nie są ani roślinami, ani zwierzętami.
Jakim grzybem jest pieczarka?
Pieczarka kupowana najczęściej w sklepach to pieczarka dwuzarodnikowa – Agaricus bisporus. Jest grzybem podstawkowym z rodziny pieczarkowatych.
W Polsce ten gatunek znajduje się wśród grzybów dopuszczonych do obrotu.
Warto jednak wiedzieć, że słowo „pieczarka” nie oznacza tylko jednego gatunku. Rodzaj Agaricus obejmuje wiele różnych grzybów. Część z nich jest jadalna, ale są też gatunki niejadalne i takie, które mogą wywołać zatrucie.
Dlatego grzyba znalezionego na łące czy w lesie nie należy uznawać za jadalną pieczarkę tylko dlatego, że przypomina tę ze sklepu.
Z czego właściwie składa się pieczarka?
Kapelusz i trzon, które widzimy na talerzu, to tylko część całego grzyba. To owocnik, którego zadaniem jest między innymi wytwarzanie zarodników.
Typowa pieczarka ma:
- kapelusz,
- blaszki pod kapeluszem,
- trzon,
- pierścień, szczególnie dobrze widoczny u bardziej rozwiniętych okazów.
Większa część organizmu pozostaje ukryta w podłożu. Jest nią grzybnia, czyli rozbudowana sieć cienkich strzępek.
Pieczarka, którą wyjmujemy z opakowania i kroimy do obiadu, jest więc tylko widoczną częścią znacznie większego organizmu.
Czy biała i brązowa pieczarka to ten sam grzyb?
W wielu przypadkach tak. Białe pieczarki, brązowe pieczarki oraz portobello mogą należeć do tego samego gatunku – Agaricus bisporus.
Różnią się odmianą, wyglądem i stopniem dojrzałości. Różnica jest też wyczuwalna podczas jedzenia.
Biała pieczarka ma delikatny smak i pasuje niemal do wszystkiego. Brązowa zwykle pachnie i smakuje nieco intensywniej. Portobello jest większe, ma szeroki, rozwinięty kapelusz i dobrze nadaje się między innymi do pieczenia oraz grillowania.
Nie są to więc trzy zupełnie różne rodzaje grzybów, choć na sklepowej półce mogą tak wyglądać.
Czy pieczarki mają wartości odżywcze?
Pieczarki to nie tylko sposób na dodanie potrawie charakterystycznego smaku. Dostarczają również białka, składników mineralnych oraz witamin z grupy B.
Ich dokładny skład zależy od odmiany, sposobu uprawy i przygotowania.
Ciekawa jest zwłaszcza zawartość witaminy D. Może się ona wyraźnie różnić w zależności od tego, czy grzyby miały kontakt z promieniowaniem UV. Z tego powodu nie każda paczka pieczarek będzie miała taką samą ilość tej witaminy.
Pieczarki mogą więc spokojnie znaleźć się w urozmaiconej diecie. Nie warto jednak traktować ich jak produktu o cudownych czy leczniczych właściwościach.
Czy pieczarki można jeść na surowo?
Świeże pieczarki czasami podaje się na surowo. Cienkie plasterki można dodać na przykład do sałatki.
Znacznie częściej trafiają jednak na patelnię, do piekarnika albo garnka. Można je smażyć, dusić, gotować i piec.
Po podgrzaniu zmieniają strukturę. Tracą część wody, stają się miękkie, a ich smak i aromat są bardziej wyraziste.
Jeżeli chcesz zjeść pieczarki bez obróbki cieplnej, zwróć szczególną uwagę na ich świeżość i prawidłowe przechowywanie.
Czy pieczarki trzeba obierać?
Świeżych pieczarek nie trzeba obierać. Jeśli są jędrne i czyste, zwykle wystarczy usunąć z nich resztki podłoża i dokładnie je oczyścić.
Obieranie może mieć sens, gdy:
- skórka jest mocno zabrudzona,
- pieczarki nie są już bardzo świeże,
- zależy Ci na jasnym wyglądzie gotowego dania.
Do codziennego obiadu obieranie pieczarek najczęściej jest po prostu niepotrzebne.
Jak przechowywać pieczarki?
Pieczarki trzymaj w lodówce i nie kupuj ich z dużym wyprzedzeniem. Najlepiej wykorzystać je w ciągu kilku dni, kiedy nadal są jędrne i mają świeży zapach.
Nie myj całej paczki od razu po przyniesieniu zakupów. Wilgoć przyspiesza pogorszenie ich jakości. Lepiej oczyścić je dopiero przed przygotowaniem potrawy.
Sprawdź też, jak wyglądają przed użyciem. Lekko ciemniejsza powierzchnia nie musi oznaczać problemu, ale śluzowata skórka, bardzo miękki miąższ czy nieprzyjemny zapach powinny wzbudzić ostrożność.
Dlaczego pieczarki ciemnieją?
Przekrojona pieczarka może zacząć brązowieć już po krótkim czasie. To naturalna reakcja zachodząca po uszkodzeniu jej tkanek i kontakcie z tlenem.
Lekkie przebarwienie nie oznacza więc automatycznie, że grzyb nadaje się do wyrzucenia.
Znacznie więcej mówi zapach i konsystencja. Jeśli pieczarki są jędrne, nie są śliskie i pachną normalnie, niewielka zmiana koloru nie musi być powodem do niepokoju.
Pokrojone pieczarki najlepiej przygotować od razu. Im dłużej leżą, tym bardziej mogą zmieniać kolor i tracić dobrą strukturę.
Co ciekawe, samo urządzenie przydaje się nie tylko do grzybów — suszenie orzechów włoskich w suszarce do grzybów to również praktyczny sposób na dokładne dosuszenie ich przed dłuższym przechowywaniem.
Do czego można wykorzystać pieczarki?
Pieczarki można wykorzystać na dziesiątki sposobów. Pasują zarówno do szybkiego śniadania, jak i większego obiadu.
Możesz przygotować z nich:
- sos pieczarkowy,
- zupę pieczarkową,
- farsz do pierogów lub krokietów,
- jajecznicę,
- omlet,
- pizzę,
- zapiekanki,
- makarony,
- risotto,
- farsz do mięsa,
- pieczarki faszerowane.
Dobrze smakują z cebulą, czosnkiem, natką pietruszki, śmietaną i serem. Można też łączyć je z tymiankiem, pieprzem czy innymi ziołami.
To właśnie ta uniwersalność sprawia, że tak często pojawiają się w domowej kuchni.
Czy pieczarki rosną w lesie?
Pieczarki kojarzymy głównie z hodowlą i charakterystycznymi opakowaniami ze sklepu, ale gatunki z rodzaju Agaricus występują również dziko.
Można spotkać je na łąkach, pastwiskach, w parkach, ogrodach czy na obrzeżach lasów. W Polsce występuje między innymi pieczarka polna.
Tu potrzebna jest ostrożność. Nie każdy biały grzyb z blaszkami jest jadalną pieczarką. Niektóre trujące gatunki mogą wyglądać podobnie, szczególnie dla osoby, która dopiero zaczyna zbierać grzyby.
Jeśli nie masz pewności, co znalazłeś, nie jedz takiego grzyba.
Pieczarka – grzyb, który na dobre zadomowił się w kuchni
Czy pieczarka to grzyb? Tak, bez żadnych wątpliwości. Popularna pieczarka dwuzarodnikowa Agaricus bisporus należy do królestwa grzybów.
To, że w sklepie leży obok warzyw, wynika przede wszystkim z tego, jak wykorzystujemy ją w kuchni. Biologicznie nie ma jednak z warzywami wiele wspólnego.
Za to na talerzu sprawdza się znakomicie. Można ją smażyć, piec, gotować, dodawać do sosów albo wykorzystać jako farsz. I właśnie dlatego od lat jest jednym z najczęściej używanych grzybów w domowej kuchni.
Osoby szukające bardziej wyrazistej wersji klasycznego dania często wpisują także frazę „zupa pieczarkowa przepis Magdy Gessler”, szukając inspiracji na aromatyczną i kremową zupę.
Najważniejsze wnioski
- Pieczarka jest grzybem, a nie warzywem.
- Najczęściej kupujemy pieczarkę dwuzarodnikową (Agaricus bisporus).
- Grzyby tworzą osobne królestwo i nie są roślinami.
- Biała i brązowa pieczarka oraz portobello mogą należeć do tego samego gatunku.
- Pieczarki dostarczają białka, witamin z grupy B i składników mineralnych.
- Najlepiej przechowywać je w lodówce i wykorzystać w ciągu kilku dni.
- Dziko rosnących grzybów przypominających pieczarki nie należy jeść bez pewnego rozpoznania.
FAQ
Czy pieczarka jest grzybem?
Tak. Pieczarka jest grzybem. Popularna pieczarka dwuzarodnikowa nosi naukową nazwę Agaricus bisporus i należy do rodziny pieczarkowatych.
Czy pieczarka jest warzywem?
Nie. W kuchni pieczarki wykorzystujemy podobnie jak warzywa, ale biologicznie należą do królestwa grzybów.
Czy brązowa pieczarka to inny gatunek niż biała?
Nie zawsze. Popularne białe i brązowe pieczarki oraz portobello mogą być różnymi odmianami lub formami tego samego gatunku – Agaricus bisporus.
Czy pieczarki trzeba obierać?
Nie. Świeże pieczarki zwykle wystarczy dobrze oczyścić. Obieranie ma sens głównie wtedy, gdy skórka jest zabrudzona albo zależy nam na wyglądzie potrawy.
Jak długo można przechowywać świeże pieczarki?
Najlepiej trzymać je w lodówce i wykorzystać w ciągu kilku dni. Jeśli zaczynają robić się śliskie, bardzo miękkie lub nieprzyjemnie pachną, lepiej ich nie używać.
Czy pieczarki występują dziko?
Tak. Niektóre gatunki pieczarek rosną dziko. Trzeba jednak umieć je dobrze rozpoznawać, ponieważ podobne grzyby mogą być niejadalne lub trujące.
